Ba năm trước, mẹ tôi bị tai biến trong căn hộ nhỏ ở Quận 3.
Bà Hạnh từng là giáo viên văn, người có thể nhớ cả đoạn thơ dài sau một lần đọc.
Sau cơn bệnh, bà nói từng chữ rất chậm.
Bàn tay phải của bà co lại, còn chân phải không chịu nghe lời.
Tôi chuyển về ở cùng mẹ sau tháng đầu tiên bà xuất viện.
Tôi dạy thêm trực tuyến vào buổi tối, nhận chỉnh bản thảo vào ban đêm, và ngủ bằng những khoảng ngắn giữa hai chuông báo thuốc.
Dì Lan đến vào một chiều mưa, tay cầm túi trái cây và điện thoại đã gắn sẵn đèn vòng.
‘Để dì phụ con, Mai,’ bà nói, rồi quay sang máy. ‘Gia đình là nơi mình không được bỏ nhau.’
Video đó lên mạng trong một đêm.
Người ta khen dì Lan có trái tim vàng.
Tôi không sửa họ.
Mẹ tôi cần bình yên hơn cần một trận cãi nhau.
Từ đó, dì Lan biến phòng khách nhà tôi thành phim trường nhỏ.
Bà đặt bình trà sen bên cạnh giường mẹ.
Bà vuốt tóc mẹ đúng ba lần trước khi bấm dừng quay.
Bà khóc rất đẹp trước camera.
Sau đó, bà hỏi tôi có thể giấu mặt khỏi khung hình không.
‘Khán giả sẽ rối nếu thấy con,’ dì nói. ‘Câu chuyện cần một người chăm sóc chính.’
Tôi đặt hộp thuốc xuống bàn.
‘Mẹ không phải câu chuyện của dì.’
Dì Lan nhìn tôi như nhìn một đứa trẻ không biết điều.
‘Nhờ câu chuyện này, quỹ mới để ý đến chị con.’
Tôi ghét câu đó.
Nhưng tôi cũng biết mẹ cần tiền phục hồi chức năng.
Vậy nên tôi nuốt xuống.
Tôi chỉ lắp thêm hai camera trong nhà.
Một cái nhìn ra phòng khách.
Một cái nhìn vào hành lang trước cửa phòng mẹ.
Tôi nói với mẹ đó là để tôi kiểm tra giờ thuốc khi đi dạy.
Mẹ nhìn tôi rất lâu.
‘Con sợ Lan làm gì à?’
Tôi không trả lời thẳng.
‘Con sợ mọi người tin sai người.’
Mẹ nhắm mắt.
Bà hiểu.
Lễ trao giải của Quỹ Ánh Dương diễn ra ở một khách sạn ven sông, nơi sảnh có mùi hoa tươi và nước lau sàn đắt tiền.
Dì Lan đưa mẹ tôi tới bằng xe dịch vụ, rồi bảo nhân viên đẩy mẹ ngồi ngay hàng đầu.
Tôi tới sau bằng xe công nghệ.
Tôi mặc áo dài xanh đậm, đơn giản đến mức gần như biến mất giữa đám người trang điểm sáng rực.
Anh Minh, kỹ thuật viên livestream, nhận ổ cứng của tôi ở cửa sau.
‘Chị chắc không?’ anh hỏi.
Tôi nhìn qua khe rèm sân khấu.
Mẹ tôi đang ngồi thẳng hết mức có thể.
Dì Lan đang chỉnh khăn cho mẹ, nhưng mắt bà chỉ nhìn camera.
‘Tôi chắc,’ tôi nói.
Khi tên dì Lan được xướng lên, cả hội trường vỗ tay.
Bà bước lên sân khấu như đã tập hàng chục lần.
Chiếc cúp sáng lên dưới đèn.
Người dẫn chương trình đọc rằng dì đã chăm chị gái bệnh tật bằng ‘sự hy sinh không mỏi’.
Dì Lan đặt tay lên ngực.
Rồi bà nhìn thẳng xuống tôi.
‘Tôi chỉ làm điều mà con gái ruột của chị tôi đã không làm,’ bà nói.
Một tiếng xì xào đi qua phòng.
Tôi thấy vài điện thoại quay về phía mình.
Mẹ tôi cố nâng tay khỏi tay vịn.
Không ai nhìn thấy mẹ.
Họ nhìn tôi.
Dì Lan tiếp tục.
‘Có những người sinh ra là con, nhưng bỏ mẹ lại cho người khác.’
Tôi muốn đứng dậy ngay.
Tôi muốn hét rằng người đặt báo thức lúc hai giờ sáng là tôi.
Tôi muốn nói người rửa từng chiếc khăn là tôi.
Nhưng mẹ tôi ghét nhất là bị biến thành lý do để người khác gào lên.
Nên tôi ngồi yên.
Sự thật không cần hét, nhưng nó cần đúng giây để bước ra.
Giây đó đến khi dì Lan giơ cúp lên cao.
Anh Minh kéo micro phụ lại gần.
‘Chị Thảo, em cần xác nhận một dữ liệu hình ảnh trước khi kết thúc livestream,’ anh nói.
Người dẫn chương trình sững lại.
Dì Lan cười.
‘Dữ liệu gì mà quan trọng hơn người bệnh vậy em?’
Anh Minh không đáp.
Anh bấm vào thư mục camera qua đêm.
Màn hình phụ sáng lên.
Trong clip đầu tiên, dì Lan đặt bát cháo cạnh mẹ tôi lúc bảy giờ tối.
Bà vuốt tóc mẹ và nói rằng sẽ thức canh chị cả đêm.
Sau khi camera điện thoại tắt, dì tháo tạp dề.
Bà xách túi ra cửa lúc bảy giờ mười một.
Chuông báo thuốc reo lúc bảy giờ ba mươi.
Mẹ tôi nằm yên, mắt mở.
Cả hội trường im phăng phắc.
Clip thứ hai chạy.
Dì Lan quay cảnh mình đắp khăn cho mẹ.
Sau đó, bà ném chiếc khăn vào chậu và nhăn mặt.
Bà rời phòng trước giờ thuốc tối.
Clip thứ ba làm người của quỹ đứng bật dậy.
Dì Lan đưa cho mẹ một tờ xác nhận chăm sóc thường xuyên.
Bà đặt ngón tay yếu của mẹ lên góc giấy để quay cảnh ký nhận.
‘Cắt đi,’ dì Lan nói nhỏ.
Nhưng micro sân khấu vẫn đang mở.
Câu đó vang ra loa.
Chiếc cúp trượt khỏi tay dì và đập vào chân bục.
Không ai nhặt nó lên.
Anh Minh dừng hình ở cảnh dì Lan bước qua cửa.
‘Vì sao đoạn nào cũng cho thấy chị rời nhà trước giờ thuốc của bà Hạnh?’ anh hỏi.
Dì Lan quay sang mẹ tôi.
Lần đầu tiên, bà nhìn mẹ mà không cần góc máy đẹp.
Mẹ tôi nâng bàn tay trái.
Tôi lao xuống lối đi, nhưng mẹ lắc đầu.
Anh Minh mở thư mục âm thanh ban đêm.
Tôi chưa từng nghe nó.
Tôi chỉ biết mẹ hay thức rất lâu sau khi tôi tắt đèn.
Giọng mẹ vang lên qua loa, yếu nhưng rõ.
‘Mai, nếu con nghe được đoạn này, đừng cúi đầu nữa.’
Tôi bám vào lưng ghế.
Mẹ nói dì Lan chỉ đến vào ngày quay video.
Mẹ nói tôi mới là người cho bà uống thuốc hằng ngày.
Mẹ nói cô điều dưỡng theo giờ được trả từ tiền dạy thêm của tôi.
Rồi mẹ nói về hồ sơ tài trợ.
Dì Lan đã dùng số điện thoại của mẹ để tạo một tài khoản phụ.
Bà mượn tay mẹ để xác nhận nhật ký chăm sóc.
Bà ghi rằng mình ở lại qua đêm, dù camera cho thấy bà rời đi trước giờ thuốc.
Đại diện Quỹ Ánh Dương bước lên sân khấu.
‘Chúng tôi tạm dừng giải thưởng này,’ cô nói.
Dì Lan lùi lại.
Lớp phấn trên mặt bà loang xuống cổ áo trắng.
‘Tôi làm vậy để có tiền cho chị tôi,’ dì nói.
Mẹ tôi nhìn bà.
‘Không,’ mẹ nói rất chậm. ‘Em làm vậy để mọi người gọi em là người tốt.’
Không ai thở mạnh.
Dì Lan mở miệng, nhưng không còn câu nào đẹp để nói.
Anh Minh mở file cuối cùng.
Trong đó, mẹ tôi nhờ chuyển toàn bộ camera cho tôi nếu dì Lan nhận bất cứ giải thưởng nào bằng tên bà.
Rồi mẹ nói điều tôi không biết.
Bà đã nộp một đề cử khác cho quỹ trước khi dì Lan can thiệp.
Tên trong đề cử đó là tôi.
Không phải để tôi nhận cúp.
Không phải để tôi nổi tiếng.
Mẹ chỉ viết một dòng ngắn.
‘Con gái tôi không bỏ tôi, nó chỉ quá mệt để tự bênh mình.’
Tôi bật khóc ngay giữa lối đi.
Không ai quay điện thoại vào mặt tôi nữa.
Người dẫn chương trình bước xuống, đặt micro trước mẹ tôi.
‘Cô Hạnh, cô muốn nói gì với chị Mai không?’
Mẹ nhìn tôi, mắt đỏ nhưng tỉnh.
‘Về nhà,’ mẹ nói. ‘Mẹ tới đây đủ rồi.’
Tôi đẩy xe lăn của mẹ ra khỏi hội trường.
Dì Lan gọi theo tên tôi.
Tôi không quay lại.
Bên ngoài khách sạn, gió từ sông thổi vào rất nhẹ.
Mẹ đặt bàn tay trái lên tay tôi.
‘Con có giận mẹ không?’ bà hỏi.
‘Vì chuyện gì?’
‘Vì mẹ im lâu quá.’
Tôi quỳ xuống cạnh xe lăn.
‘Con cũng im lâu quá.’
Mẹ cười mệt.
Sau đêm đó, Quỹ Ánh Dương thu hồi giải thưởng và mở lại hồ sơ hỗ trợ cho mẹ.
Dì Lan xóa video khóc đẹp nhất của mình, nhưng người ta đã lưu đủ.
Tôi không đăng bài mắng dì.
Tôi chỉ đăng một tấm ảnh chụp bàn tay mẹ đặt lên cuốn sổ thuốc.
Dòng chú thích rất ngắn.
‘Người chăm sóc thật sự không cần đứng giữa sân khấu.’
Một tuần sau, mẹ tôi bắt tôi mang chiếc áo dài xanh đi giặt hấp.
Bà nói tôi sẽ cần mặc nó lần nữa.
Tôi hỏi để làm gì.
Mẹ nhìn ra ban công, nơi nắng rơi lên chậu húng quế nhỏ.
‘Để nhận lại cái tên của con,’ bà nói.
Lúc đó tôi mới hiểu phần cuối cùng của file ghi âm.
Mẹ không chỉ muốn cứu tôi khỏi lời vu khống.
Bà muốn tôi tin rằng mình chưa từng bỏ mẹ, dù cả hội trường đã nghe điều ngược lại.
Và đó là chiếc cúp duy nhất tôi giữ đến hôm nay.
